SİNİRLER

    İnsan bedeninin sinir merkezi olan beyine bütün organlardan sinirler aracılığı ile bilgi gider. Beyin bu uyarıları değerlendirdikten sonra organlara yine sinirler aracılığı ile emirlerini gönderir. 

    Sinirler bir evin elektrik veya iletişim hatları gibi uzun tellerden oluşur. Ancak, iletişim tellerinden farklı olarak sinirler tek yönlü çalışır. Yani, bedenin bir organından beyne bilgi ileten bir sinir, beyinden gelen emri aynı organa iletemez; bu görevi bir başka sinir gerçekleştirir. 

    Sinir hücreleri olağanüstü karmaşık devreler oluştururlar. Her bir sinir hücresi onbinlerce sinir hücresi ile iletişim kurabilir. Gerçekte, sinir hücrelerine sürekli olarak iletiler gelir. Bir sinir hücresi bu iletileri üst üste toplar ve elektrik yükü belirli bir büyüklüğe ulaşırsa komşu hücreye ileti olarak aktarır. Belirli bir büyüklüğe ulaşmazsa, bir eylem gerçekleşmez.

    Bir sinir hücresi; dendrit, akson ve esas hücre gövdesinden meydana gelir. Esas hücre gövdesinin uzantıları dendrit ve aksonlardır. Hücre çekirdeği hücre gövdesinde bulunur. Kısa olan uzantılara dendrit, uzun olanına akson denir. 
    Sinir hücrelerinin genel yapısının birbirine benzer olmasına karşın, bir canlının sinir sisteminin farklı kısımlarındaki sinir hücreleri değişik olabilir. Sinirlerin boyları, kalınlıkları birbirinden farklı olabilir. Sinir telleri aksonların bir araya gelmesinden oluşur. Birden fazla sinir teline sinir demeti denir.

BEYİN

    Duyu organlarından gelen mesajlar sinirler aracılığı ile beyine ve omuriliğe taşınır. Beyin ve omurilik insan bedeninin merkezi sinir sistemidir. Bedenin bütün sinir işlemleri, beyin ve omuriliğin ortaklaşa yürüttüğü merkezi sinir sisteminde gerçekleşir. Organlardan gelen mesajlar, hemen değerlendirilerek motor sinirlerle ilgili organlara emirler olarak iletilir. Bu emirleri alan organ emrin durumuna göre ya daha hızlı çalışmaya başlar ya da bir salgı salgılar. 

    Omurilik sinirleri, duyuları ve motor işlevleri kontrol eden sinirlerden oluşur. Beyinde ise, duyulara ve motor işlevlere ek olarak, her iki fonksiyonu da birlikte kontrol eden sinirler vardır. Beynin alt kısmında, insanın istemsiz yaptığı işler kontrol edilir. Bunlar arasında solunum, dolaşım, vücut sıcaklığının düzenlenmesi veya acıkma ve susama gibi işlemler kontrol edilir. Beynin üst kısmında ise istemli olarak yaptığımız aktiviteler kontrol edilir. 

    Beyin, merkezi sinir sisteminin tepesinde bulunan ve bu işlevleri denetleyerek yürüten sinir hücrelerinden meydana gelir. Bedenin bütün organlarına bağlı sinirler toplanarak kafatasından çaprazlama olarak beyne girer. Yani, bedenin sağ tarafındaki organlar beynin sol yanı ile; sol tarafındaki organlar ise beynin sağ yanı ile kontrol edilir. İnsanların becerilerinin ve özel yeteneklerinin belirli bir bölgede toplanmış olması söz konusu değildir. Ancak, yine de, beynin sol yanının sözel becerileri; sağ yanının ise soyutlama becerileri ile ilintili olduğu sanılmaktadır. 

    Sinir sistemi içinde organlardan gelen uyarılara verilecek tepkiler ilk kez omurilikte işlenir. Burada, daha üst düzeyden gelen uyarılar da dikkate alınarak bir düzenleme yapılır. Kimi uyarıların etkisi artırılabilir; kimi uyarılar ise bastırılır. Daha üst düzeyde yer alan beyincik gibi organlar dengenin sağlanması ve ayakta kalma reflekslerini kontrol eder. Bu refleksler omurilik reflekslerinden daha karmaşıktır. İç organların çoğunun denetimi ve yönlendirilmesi bu omurilik-beyincik ilişkisi sonucu sağlanır.